Dalit Temple Entry Centenary: ମନ୍ଦିରରେ ଦଳିତଙ୍କ ପ୍ରବେଶର ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ତ୍ତି: ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବର୍ଷବ୍ୟାପୀ ପାଳନ ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସର ଯୋଜନା

ଦଳିତ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶର ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ତ୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଏକ ବର୍ଷବ୍ୟାପୀ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରାଯିବ, ଯାହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୭ରେ ତିରୁପତିଠାରେ ଏକ ବୃହତ ଜନସଭା ସହିତ ସମାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଚିନ୍ତା ମୋହନ ଗୁରୁବାର ଦିନ କହିଛନ୍ତି।

ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସୂଚନା ଦେଇ ଚିନ୍ତା ମୋହନ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ତ୍ତି ସମାରୋହ ୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୨୦୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୂଜାପୀଠରେ ସମାନ ଅଧିକାର ଦାବିକୁ ଦୋହରାଇବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ବାରାଣସୀ, ଅଯୋଧ୍ୟା, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ଚେନ୍ନାଇ, କେରଳ ଏବଂ ଶ୍ରୀଶୈଲମ୍ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହର ଓ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ବୈଠକ, ସେମିନାର, ପରିଚର୍ଚ୍ଚା ଏବଂ ସାଧାରଣ ସମାବେଶ ଆୟୋଜିତ ହେବ।

ପ୍ରାୟ ଶହେ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ତିରୁପତି ନିକଟସ୍ଥ ତିରୁଚାନୁର ମନ୍ଦିରରେ ମୁରୁଗାନ ନାମକ ଜଣେ ଦଳିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଇ ଚିନ୍ତା ମୋହନ ଦଳିତ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅଭିଯାନର ଶ୍ରେୟ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସକୁ ଦେଇଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ତିରୁପତି ନିକଟସ୍ଥ ତିରୁଚାନୁର ମନ୍ଦିରରେ ‘ପଞ୍ଚମ’ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ‘ମୁରୁଗାନ’ ନାମକ ଜଣେ ଦଳିତ ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି କପୁର ଆରତି ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ପୋଲିସ ଦଫା ୨୯୫ ଅଧୀନରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରି ତାଙ୍କୁ ତିରୁପତି ଜେଲରେ ରଖିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସି. ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ ତିରୁପତି ଆସି କୋର୍ଟରେ କେସ୍ ଲଢ଼ି ମୁରୁଗନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା, ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ପ୍ରଥା ବିଷୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଚାରି ପୃଷ୍ଠାର ଏକ ପତ୍ର ଲେଖାଯାଇଥିଲା।

ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଘଟଣା, ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ପ୍ରଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କୁ ଏକ ଚାରି ପୃଷ୍ଠାର ଚିଠି ଲେଖାଯାଇଥିଲା।ଏହି ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ପରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ତିରୁପତିରେ ଏକ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୫ରେ ୩୩ ଜଣ ଦଳିତଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ସୁଗମ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସାମାଜିକ ଇତିହାସରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିବା ଉଚିତ ଏବଂ ମୁରୁଗାନଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ଭୁଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଶତାବ୍ଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତା, ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଏବଂ ସମାନତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଅନ୍ୟମାନେ ଏକାଠି ହେବେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ତିରୁପତିରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଉଦଯାପନୀ ବୈଠକ ବଡ଼ ଆକାରରେ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ ବୋଲି ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଚିନ୍ତା ମୋହନ ଏହା ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି ଯେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇନାହାନ୍ତି। ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସରକାର ଦଳିତମାନଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ କୁ ‘ଦଳିତ ଅଧିକାର ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯିବ।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଚିନ୍ତା ମୋହନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ସଭାପତି ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ, ସଂଗଠନ ଉପସଭାପତି ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଳୀୟ ନେତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ଦେଇ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରିଥିଲେ। ୧୯୨୫ ମସିହାର ଘଟଣା ଏବଂ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅଭିଯାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଐତିହାସିକ ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ତା ମୋହନ ଏହି ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଉପସଭାପତି ସୁସ୍ମିତା ବେହେରା, ଏସସି ବିଭାଗ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମାନସ ମଲ୍ଲିକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ବାଙ୍କନିଧି ବେହେରା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।